Nowa matryca stawek VAT zacznie obowiązywać od 1 lipca 2020r.  Jej celem jest zmiana obecnie obowiązującego systemu, tak aby stał się on prosty, przejrzysty oraz przyjazny w stosowaniu. Zgodnie z uzasadnieniem powyższa koncepcja została oparta na trzech fundamentalnych założeniach:

a) przyjęcie – w miarę możliwości – jednolitej stawki podatku dla całych działów CN;
b) przyjęcie zasady obniżania stawek w przypadku konieczności zmiany stawki na dane towary (wdrożenie zasady równania w dół);
c) konieczność zrównoważenia wprowadzenia prostej matrycy podwyżkami stawek na wybrane, ale nieliczne towary i usługi.

W rezultacie zmniejszeniu ulegnie liczba pozycji w zaktualizowanych załącznikach: nr 3 i nr 10 do ustawy z 11.03.2004 r. o podatku od towarów i usług – dalej: u.p.t.u., które zawierają wykazy towarów i usług opodatkowanych stawami 8% i 5%. Załącznik nr 3 został zredukowany ze 150 obowiązujących pozycji do 73, zaś załącznik nr 10 ma zawiera docelowo 24 pozycje z 35 obowiązujących obecnie.

Kolejnym efektem nowelizacji będzie obniżenie stawek VAT na poszczególne towary i usługi. Zmiany w zakresie klasyfikacji CN spowodują obniżenie stawki VAT do 5% m.in. na następujące towary:
owoce tropikalne i cytrusowe, niektóre orzechy – obecnie 8%;
pieczywo każdego rodzaju, włącznie z ciastkami (obecnie produkty te objęte są trzema stawkami podatku – 5%, 8% i 23%, w zależności od daty ich przydatności do spożycia);
wszystkie produkty objęte działem 19 CN – przetwory ze zbóż, mąki, skrobi lub mleka; pieczywa cukiernicze (w dziale tym klasyfikowane są np. makarony, płatki zbożowe, pieczywo i wyroby ciastkarskie oraz mieszaniny do ich wytworzenia, jak również wyroby gotowe, takie jak kluski, makarony i niektóre pierogi, pizza surowa i podpieczona);
książki we wszystkich formach, tj. drukowane, na nośnikach danych, jak również w formie elektronicznej (obecnie stawka dla książek nieoznaczonych symbolami ISBN wynosi 23%);
zupy, buliony, żywność homogenizowana i dietetyczna, w tym również dietetyczne środki spożywcze specjalnego przeznaczenia medycznego – obecnie 8%;
produkty dla niemowląt i dzieci, tj. żywność przeznaczona dla niemowląt i małych dzieci, smoczki, pieluszki oraz foteliki samochodowe – obecnie 8%;
artykuły higieniczne (podpaski, tampony higieniczne, pieluchy) – obecnie 8%.

Ponadto obniżeniu ulegną stawki w przypadku sprzedaży m.in.:
musztardy, przyprawy słodkiej papryki, niektórych przypraw przetworzonych, np. pieprzu, gałki muszkatołowej czy tymianku – z 23% na 8%;
gazet, dzienników i czasopism we wszystkich formatach, tj. drukowanych, na nośnikach danych, jak również w formie elektronicznej (obecnie stawka dla tych towarów nieoznaczonych symbolami ISSN wynosi 23%, zaś stawka po nowelizacji – 8%).

Wprowadzenie nowej matrycy wiąże się z podwyżkami stawek VAT na niektóre towary:
niektóre przyprawy nieprzetworzone (np. gałka muszkatołowa, kwiat muszkatołowy, kmin, szafran, kurkuma) – z 5% na 8%;
homary i ośmiornice oraz inne skorupiaki, mięczaki i bezkręgowce wodne (m.in. kraby, langusty, krewetki, ostrygi, małże, ślimaki) oraz przetwory z nich, kawior oraz namiastki kawioru, jak również sprzedawane w różnego rodzaju placówkach gastronomicznych posiłki, których składnikiem są ww. produkty – z 5% na 23%;
lód używany do celów spożywczych i innych celów chłodniczych – z 8% na 23%;
czasopisma specjalistyczne – z 5% na 8%. Podwyżka nie dotyczy czasopism regionalnych i lokalnych drukowanych, na dyskach, płytach itp., dla których utrzymuje się stawkę 5%.

W związku z faktem, że systematyka CN nie obejmuje swoim zakresem usług, to ich identyfikowanie będzie kontynuowane na podstawie PKWiU. Jednakże zgodnie z treścią nowelizacji źródło będzie stanowiła zaktualizowana systematyka PKWiU 2015, a nie jak dotychczas PKWiU 2008.

Źródło: Żach Jakub „Matryca stawek VAT i Wiążąca Informacja Stawkowa – zmiany wyczekiwane przez przedsiębiorców”